” Ο πάγος έσπασε, ο δρόμος χαράχτηκε…”
(Οκτώβρης 2007,
του Πέτρου Ηρακλέους)
Ενενήντα χρόνια έχουν περάσει από την Μεγάλη Οκτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση που άλλαξε τη ροή της ιστορίας της ανθρωπότητας.Για τα ιδανικά των ανθρώπων που αγωνίστηκαν γι’ αυτήν γράφουμε σήμερα και θα γράφουμε…«όσο θα υπάρχουν οι αιτίες οι παλιές, εκείνες που ανάψανε του Οκτώβρη τις φωτιές».
Η Ρωσία του 19ου αιώνα με 170 εκατομμύρια ήταν βυθισμένη στη φτώχεια, την εξαθλίωση και τον αυταρχισμό του τσαρικού καθεστώτος. Ιδιαίτερα το δεύτερο μισό του αιώνα ο καπιταλισμός αναπτύχθηκε με γοργούς ρυθμούς Στα μέσα του 19ου αιώνα κυκλοφορεί στην Ευρώπη το Κομμουνιστικό Μανιφέστο γραμμένο από τον Καρλ Μαρξ και το Φρ. Ένγκελς, όπου διατύπωναν την προοπτική της κατάργησης της ταξικής εκμετάλλευσης και καλούσαν τους εργάτες όλου του κόσμου να ενωθούν ενάντια στην εκμετάλλευση. Το 1903 δημιουργείται το Κόμμα των Μπολσεβίκων που έχει ως ηγέτη τον Βλαδιμίρ Ίλιτς Ολιάνοφ Λένιν. Οι άθλιες συνθήκες ζωής του ρωσικού λαού, εργατών και αγροτών, οδήγησαν στην επανάσταση του 1905, η οποία αν και καταπνίγηκε στο αίμα «…άφησε στον λαό μια από εκείνες τις κληρονομιές που είναι σε θέση να γίνει φάρος για τη δουλειά πολλών γενεών…» όπως σημειώνει ο Λένιν.
Στις αρχές του 1917 η Ρωσία βρίσκεται μπλεγμένη στο Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ένα άγριο παιχνίδι ανακατανομής του κόσμου ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις που οξύνει την εσωτερική κοινωνική κατάσταση δραματικά. Η ρωσική αστική τάξη αντέδρασε βίαια στον αυταρχισμό του Τσαρικού καθεστώτος. Εδώ, έρχεται να προστεθεί και η λαϊκή δυσαρέσκεια. Το τσαρικό καθεστώς δεν αντέχει τη πίεση και μετά την εξέγερση του Φλεβάρη του 1917, καταρρέει. Στη θέση του μπαίνει μια αστική κοινοβουλευτική δημοκρατία που, όμως, από τη φύση της δε μπορεί να συνδυάσει τα συμφέροντά της με τα συμφέροντα της εργατικής τάξης και των λαϊκών μαζών. Δεν μπορεί να ικανοποιήσει το παλλαϊκό αίτημα για ειρήνη και απόδοση της γης στο λαό. Έτσι, παράλληλα με την αστική κυβέρνηση, στη ρωσική κοινωνία δημιουργούνται και άλλες αλλαγές με την είσοδο του λαού στην πολιτική σκηνή που οδηγεί στη δημιουργία ενός πρωτοφανούς δικτύου διακυβέρνησης, τα συμβούλια εργατών, τα Σοβιέτ. Η χώρα βρίσκεται πλέον σε σύστημα δυαδικής εξουσίας. Από τη μια μεριά, η εξουσία των Σοβιέτ και από την άλλη, της προσωρινής κυβέρνησης.
Μετά από έντονες διεργασίες και εξελίξεις στην κοινωνία, στην πολιτική σκηνή και μέσα στα ίδια τα σοβιέτ, οι Μπολσεβίκοι παίρνουν τις τελικές τους αποφάσεις: η επανάσταση πρέπει να φτάσει μέχρι το τέλος, ο λαός πρέπει να πάρει την εξουσία. Τη νύχτα της 25ης Οκτωβρίου οι στρατιώτες που είχαν συνταχτεί με τους Μπολσεβίκους γίνονται κυρίαρχοι όλων των στρατηγικών σημείων της Πετρούπολης, χωρίς να συναντήσουν αντίσταση και την επομένη καταλαμβάνουν τα χειμερινά ανάκτορα. Η συνέλευση των Σοβιέτ ανακηρύσσεται σε νόμιμη εξουσία και ορίζεται συμβούλιο αντιπροσώπων του λαού με ηγέτη το Λένιν. Για πρώτη φορά στην παγκόσμια ιστορία, η επικράτηση της μεγάλης σοσιαλιστικής επανάστασης ήταν πια γεγονός.
Με την άνοδο τους στην εξουσία οι Μπολσεβίκοι αποδεικνύονται πιστοί στο σύνθημα τους «Ειρήνη, γη στο λαό, εξουσία στα Σοβιέτ». Απαλλάσσουν την χώρα από τον ιμπεριαλιστικό Ά Παγκόσμιο Πόλεμο, η γη μετατρέπεται σε παλλαϊκή ιδιοκτησία και εξασφαλίζεται το αίτημα των αγροτών για ελεύθερη καλλιέργεια. Τα εργοστάσια, οι τράπεζες, οι επιχειρήσεις εθνικοποιούνται και εφαρμόζεται ο εργατικός έλεγχος στην παραγωγή και στη διανομή των προϊόντων. Εξαλείφθηκε ο αναλφαβητισμός και εξασφαλίστηκαν ωράρια για τους εργάτες οι οποίοι εργάζονταν πλέον σε ανθρώπινες συνθήκες εργασίας.
Η ΕΣΣΔ άντεξε στην πίεση των καπιταλιστών. Στα δύσκολα χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου, η ΕΣΣΔ συνέβαλε στα μέγιστα στην ήττα του Χιτλεροφασισμού. Τα εκατομμύρια νεκρών του κόκκινου στρατού και οι τρομακτικές υλικές απώλειες ήταν το τίμημα για τη συντριβή του φασισμού, με κυριότερη τη μάχη του Στάλινγκραντ. Όταν η υπόλοιπη Ευρώπη υπέκυψε ή και ακόμα αρνούνταν να σχηματίσουν μέτωπο αντίστασης στο φασιστικό άξονα, περιμένοντας πρώτα να συντριβεί η ΕΣΣΔ, οι Σοβιετικοί με απαράμιλλη αποφασιστικότητα και αυτοθυσία αναχαίτισαν τη φασιστική επίθεση, προασπίζοντας τη δημοκρατία και την ελευθερία των λαών του κόσμου. Έδωσε επίσης σημαντική προσφορά στη δημιουργία προοδευτικών κινημάτων της αντίστασης στις χώρες της Ευρώπης.
Η σοσιαλιστική οικοδόμηση στη ΕΣΣΔ συνεχίστηκε και εδραιώθηκε. Μέσα σε λίγα χρόνια εξαφανίστηκε η ανεργία, καθιερώθηκε η 7ωρη και 6ωρη εργάσιμη ημέρα, η 5ήμερη εργάσιμη εβδομάδα. Εξασφαλίστηκε για όλους τους εργαζόμενους ελεύθερος χρόνος, δημιουργήθηκαν αναπαυτήρια, αθλητικά κέντρα, μουσεία, θέατρα, βιβλιοθήκες, καλλιτεχνικοί σύλλογοι, ακόμη και στα πιο μικρά χωριά. Εξαλείφεται οριστικά ο αναλφαβητισμός. Η σοσιαλιστική εξουσία πραγματικά γύρισε σελίδα στην ιστορία της ανθρωπότητας στο ζήτημα της ισοτιμίας των φύλων, δίνοντας στη γυναίκα τη θέση που της αξίζει στη μόρφωση, τον πολιτισμό, την οικονομία, την πολιτική.
Καταλυτική ήταν η συμπαράσταση στο εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα των χωρών του Τρίτου Κόσμου. Σταθερή υποστήριξη είχε και η Κύπρος από τη ΕΣΣΔ. Η ΕΣΣΔ στήριξε ολόπλευρα τη νεαρή Κυπριακή Δημοκρατία στα χρόνια της ανεξαρτησίας, καταδίκασε άμεσα το πραξικόπημα, στάθηκε δίπλα στον Πρόεδρο Μακάριο και βρέθηκε στο πλευρό της κατά την τουρκική εισβολή.
Με την εδραίωση του παγκόσμιου σοσιαλιστικού συστήματος άλλαξε ριζικά και η εικόνα του καπιταλιστικού κόσμου. Ο σοσιαλισμός άσκησε σημαντική επίδραση στο εργατικό κίνημα των καπιταλιστικών χωρών αναγκάζοντας τις σε παραχωρήσεις στους εργαζόμενους. Τα επιτεύγματα του σοσιαλισμού στην ιατρική, την επιστήμη, τον αθλητισμό, στις τέχνες και στα γράμματα, αποσπούν το θαυμασμό όλης της υφηλίου.
Τα λάθη που έγιναν δεν τα αποσιωπούμε ούτε τα υποβαθμίζουμε. Οι παρεκκλίσεις από τις αρχές του μαρξισμού λενινισμού που σημειώθηκαν στη Σοβιετική Ένωση δεν αναιρούν την προσφορά του σοσιαλισμού που γνώρισε η ανθρωπότητα τον 20ό αιώνα. Αυτά διδάσκουν το παγκόσμιο προοδευτικό κίνημα, όχι για να απαρνηθεί το όραμα του σοσιαλισμού, αλλά για να γίνεται πιο ώριμο και πιο αποτελεσματικό στο μακρύ αυτό αγώνα.
Εννέα δεκαετίες μετά, η Οκτωβριανή Επανάσταση συνεχίζει να φωτίζει ως άσβεστος πυρσός τις συνειδήσεις και τις καρδιές των αδικημένων της γης, των εργαζομένων, των λαών όλου του κόσμου. Με τη βαθιά γνώση και θέληση ότι αυτός ο κόσμος θα αλλάξει!
