(Μάης 2008,
του Γιώργου Κούρτα)
Έχουν περάσει εκατόν είκοσι δύο χρόνια από τότε που οι ηρωικοί εργάτες του Σικάγο, την 1η του Μάη του 1886, όρθωσαν το ανάστημα τους και πλήρωσαν με το αίμα τους την εξέγερση τους ενάντια στη στυγνή και απάνθρωπη εκμετάλλευση. Χιλιάδες εργάτες και εργάτριες ξεχύθηκαν στους δρόμους του Σικάγο στην Αμερική, διακυρήττοντας: 8 ώρες δουλειά, 8 ώρες ψυχαγωγία, 8 ώρες ανάπαυση. Σήμερα η 1η του Μάη είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τους ταξικούς, κοινωνικούς και πολιτικούς αγώνες σε ολόκληρο τον κόσμο. Το αιματοποτισμένο λάβαρο της πρωτομαγιάς, έγινε σύμβολο πάλης και θυσίας για να αλλάξει ο κόσμος προς το καλύτερο, να βελτιωθούν οι συνθήκες ζωής και εργασίας, να κατακτηθούν κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα.
Το ιστορικό εκείνο Σάββατο, αν και εργάσιμη μέρα, τα εργοστάσια ήταν όλα άδεια, οι αποθήκες κλειστές, οι οικοδομές παρατημένες. Όλοι οι εργάτες διαδήλωναν και τραγουδούσαν από τη Νέα Υόρκη μέχρι το Σαν Φρανσίσκο μέσα σε μια ατμόσφαιρα γιορτής. Χιλιάδες ξεκινούσαν την πορεία και ο καθένας ένιωθε μέσα του την τεράστια δύναμη της αλληλεγγύης, όλοι αποφασισμένοι στη διεκδίκηση του 8ωρου.
Οι εργοδότες και οι βιομήχανοι για να αποτρέψουν τις απεργίες, θέλοντας να τρομοκρατήσουν το λαό και να αποσιωπήσουν το εργατικό κίνημα που ολοένα και μεγάλωνε, διέδιδαν μέσω του τύπου ότι την πρωτομαγιά θα γινόταν μια «μεγάλη κομμουνιστική εξέγερση και πως εύκολα προβλέπεται επανάληψη των ταραχών της Παρισινής Κομμούνας». Η απεργία εξελίχθηκε ειρηνικά και ο τύπος όφειλε να απολογηθεί για τις βίαιες προβλέψεις. Η απεργία συνεχίστηκε και στις 3 του Μάη η απεργία απλώθηκε αγκαλιάζοντας τις μεγαλύτερες πόλεις της Αμερικής.
Οι συνεχείς απεργίες και διαδηλώσεις ήταν η έκρηξη των «ελεύθερων» σκλάβων, αυτών που δουλεύοντας 16 και 18 ώρες την ημέρα για δεκάδες χρόνια, δημιούργησαν το καπιταλιστικό «θαύμα». Το ξύπνημα του γίγαντα, είχε θορυβήσει την αφρόκρεμα της καπιταλιστικής μητρόπολης και πραγματικά την είχε τρομοκρατήσει. Η δημιουργία της Πανεργατικής Συνομοσπονδίας της Αμερικής και το γεγονός ότι για πρώτη φορά η εργατική τάξη προέβαλλε πλέον δικές της αυτόνομες, ταξικές διεκδικήσεις, είχε δημιουργήσει ρίγος σε εκείνους που θεωρούσαν τους εργάτες εξαρτήματα της μηχανής.
Η αστυνομία, εξοργισμένη από τη διάψευση των προσδοκιών της για την Πρωτομαγιά, αντέδρασε σκοτώνοντας στις 4 του Μάη έξι εργάτες στο εργοστάσιο θεριστικών μηχανών του Μακ Κόρμικ. Το εξεγερμένο εργατικό κίνημα αποφάσισε να συνεχίσει τον αγώνα του, δίνοντας ηχηρή απάντηση στην εργοδοτική αντίδραση. Έτσι αποφασίζεται συγκέντρωση διαμαρτυρίας για την αστυνομική βία το επόμενο βράδυ στην πλατεία Χεϊμάρκετ. Στις 5 του Μάη η πλατεία Χεϊμάρκετ ήταν κατάμεστη από εργάτες. Σε μια αυτοσχέδια εξέδρα οι ηγέτες του εργατικού κινήματος μιλούσαν στο πλήθος που ξεσπούσε σε χειροκροτήματα. Κατά τη διάρκεια της συγκέντρωσης, η αστυνομία απροκάλυπτα, σε στρατιωτικό σχηματισμό και γκλοπ στα χέρια επιτέθηκε στους απεργούς, ενώ διέταξε τη διάλυση της διαδήλωσης. Η αστυνομία πυροβολούσε άγρια προς όλες τις κατευθύνσεις, άνθρωποι έπεφταν στη γη, έτρεχαν, βογκούσαν καθώς τους ποδοπατούσαν ή τους χτυπούσαν μανιασμένοι οι αστυνομικοί. Πολλές ήταν οι οικογένειες που ντύθηκαν εκείνη τη μέρα στα μαύρα. Δεν έφτανε βέβαια μόνο αυτό, αφού οι στημένες δίκες-παρωδίες που ακολούθησαν, έστειλαν στην κρεμάλα αρκετά από τα ατρόμητα παλικάρια της Αμερικανικής και της Παγκόσμιας εργατικής τάξης. Οι απεργοί δικάζονταν όχι για τις πράξεις αλλά για τις ιδέες τους. Η φωνή τους κυριάρχησε στην αίθουσα του δικαστηρίου και ακούστηκε δυνατά σε όλη τη χώρα, τόσο που κανένας δεν μπορούσε να αμφισβητήσει το γεγονός ότι αψήφησαν το θάνατο και υπερασπίστηκαν την εργατική τάξη με επιβλητικό και θαυμαστό τρόπο.
Η ηρωική τους εξέγερση έμελλε να μείνει στην ιστορία ως το σύμβολο των αγώνων της Παγκόσμιας εργατικής τάξης. Από τότε η 1η του Μάη έχει καθιερωθεί ως παγκόσμια μέρα αλληλεγγύης και δράσης και σε όλες τις γωνιές του πλανήτη υψώνονται τα κόκκινα λάβαρα της εργατιάς. Η Πρωτομαγιά πήρε το κόκκινο χρώμα, όταν οι λευκές ειρηνικές σημαίες των απεργών έγιναν κόκκινες από το αίμα των νεκρών εργατών. Ο Μάης του 1886 ήταν μόνο η αρχή για το παγκόσμιο εργατικό κίνημα, αφού ακολούθησαν πολλά άλλα κινήματα με αγώνες σε όλο τον κόσμο.
Όπως στην ιστορία της Παγκόσμιας Εργατικής Τάξης έτσι και στην Κύπρο, η ιστορία του συνδικαλιστικού μας κινήματος, είναι γεμάτη με φωτεινές, αγωνιστικές σελίδες, γεμάτη θυσίες και αγώνες ενάντια στην ξένη και ντόπια εργοδοσία. Στην πορεία του χρόνου η ΠΣΕ (Παγκύπρια Συντεχνιακή Επιτροπή) και μετά η ΠΕΟ (Παγκύπρια Εργατική Ομοσπονδία) ανδρώθηκε με τους αγώνες και καταξιώθηκε στις συνειδήσεις των εργαζομένων, αφού οι μικρές και μεγάλες μάχες της απέδωσαν καρπούς που απολαμβάνει ο λαός μέχρι σήμερα. Ορόσημο στην δράση του ταξικού εργατικού κινήματος της ΠΣΕ, ήταν η μεγάλη απεργία του 1941 με την οποία κερδίθηκε το 8ωρο, η συγκλονιστική απεργία των κυβερνητικών εργατών της 1ης Μαρτίου 1944 που πήρε μορφή παλλαϊκής κινητοποίησης, με την οποία κατακτήθηκε η ΑΤΑ (Αυτόματη Τιμαριθμική Αναπροσαρμογή), οι αγώνες για αυξήσεις στους μισθούς, για 44ωρη εβδομαδιαία εργασία. Όλοι αυτοί οι αγώνες, υπήρξαν από τα πιο πρωτοπόρα, ζωντανά και μαχητικά κομμάτια της εργατικής τάξης και συνδέονται άρρηκτα με τη γέννηση του Συνδικαλιστικού Κινήματος στην Κύπρο.
Φέτος συμπληρώνονται 60 χρόνια από τους ιστορικούς απεργιακούς αγώνες του 1948, αγώνες πρωτόγνωρους σε μαχητικότητα και ταξική αντιπαράθεση, οι οποίοι έβαλαν τις βάσεις για την κατοχύρωση του δικαιώματος της οργάνωσης και της συλλογικής διαπραγμάτευσης. Μέσα από εκείνους τους αγώνες η κυπριακή εργατική τάξη πίστεψε στις δυνάμεις της, απέκτησε αυτοπεποίθηση και πειθαρχία, διδάχτηκε την αξία της οργάνωσης και σφυρηλάτησε ισχυρούς δεσμούς αλληλεγγύης και συμμαχίας με τα άλλα καταπιεσμένα κοινωνικά στρώματα του τόπου. Οι Κύπριοι κομμουνιστές, Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι, ήταν από την πρώτη στιγμή η ψυχή και η δύναμη κρούσης για τη δημιουργία, την άνδρωση και την καταξίωση του Συνδικαλιστικού κινήματος, δημιουργοί των πρώτων συντεχνιών και των πιο ηρωικών στιγμών της ταξικής πάλης που άλλαξαν τη ζωή των εργαζομένων.
Η Πρωτομαγιά είναι σήμερα μέρα τιμής για τα εκατομμύρια αγωνιστών της εργατικής τάξης, που έδωσαν τη ζωή τους για να ζήσουν οι κατοπινές γενιές σε ένα κόσμο απαλλαγμένο από κοινωνική αδικία και εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Δεν είναι αργία αλλά μέρα πάλης και διεκδίκησης, μα προπαντός είναι αφετηρία νέων ταξικών αγώνων. Νεολαία και εργατιά θα πρέπει να πυκνώσουν τις γραμμές του καθημερινού αγώνα, σε πορείες κι απεργίες, σε συγκεντρώσεις και διαδηλώσεις, σε συλλαλητήρια με παντιέρες τις κόκκινες καρδιές!
