(Νοέμβρης 2008,
της Λάμπρης Παπαγεωργίου)
Με σπαραγμό ψυχής αποχαιρέτισε, τον περασμένο Αύγουστο, το Λαϊκό Κίνημα και η κυπριακή δημοσιογραφία το βετεράνο δημοσιογράφο και μαχητή της ελευθερίας και της δικαιοσύνης Παναγιώτη Πασχάλη. Ο δημοσιογράφος της Χαραυγής, είχε χάσει τη σκληρή μάχη με τον καρκίνο. Εντούτοις, εξαιτίας του ασυμβίβαστου μαχητισμού υπέρ της πανανθρώπινης ελευθερίας που τον διακατείχε σε όλη του τη ζωή, κάθε άλλο παρά «ηττημένος» φεύγει.
Ο Παναγιώτης Πασχάλης γεννήθηκε το 1940 στη Λευκωσία και μετά το γυμνάσιο σπούδασε κινηματογραφία και δημοσιογραφία στη Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας. Από νεαρή ηλικία εντάχθηκε στο λαϊκό κίνημα της Αριστεράς και ήταν μέλος του ΑΚΕΛ, το οποίο υπηρέτησε με αφοσίωση. Το 1960 εντάχθηκε στη σύνταξη της Χαραυγής και παρέμεινε στην εφημερίδα μέχρι και την αφυπηρέτησή του. Διετέλεσε βοηθός αρχισυντάκτη της εφημερίδας και ασχολήθηκε με το πολιτικό ρεπορτάζ, καθώς και με διεθνή θέματα, με επίκεντρο τον αγώνα των Παλαιστινίων για δικαίωση. Ήταν μάλιστα ένας σπουδαίος φωτογράφος και τα φωτορεπορτάζ του απεκάλυψαν αρκετές φορές το ρόλο των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο, στα ιμπεριαλιστικά σχέδια για την περιοχή.
Ο μαχητής δημοσιογράφος βρέθηκε πολλές φορές στη γραμμή του πυρός για να καλύψει τραγικά γεγονότα. Στις μάχες της Τηλλυρίας στο Λωρόβουνο τον Αύγουστο του 1964, ο Παναγιώτης βρέθηκε αμέσως στη γραμμή του πυρός για να καλύψει τους ανελέητους βομβαρδισμούς των Τούρκων, θέτοντας σε κίνδυνο την ζωή του. Τα φωτορεπορτάζ του είναι καταγεγραμμένα στις στήλες της Χαραυγής εκείνης της αιματηρής περιόδου και αποτυπώνουν την οργή του λαού μας για τους βάρβαρους βομβαρδισμούς των Τούρκων.
Για τη δράση του υπέρ των Παλαιστινίων κι ενώ βρισκόταν σε αποστολή της εφημερίδας για να καταγράψει τις σφαγές των σιωνιστών εναντίον των Παλαιστινίων, ανήμερα των γενεθλίων του στις 18 Ιανουαρίου 1978, συνελήφθη από τις αρχές ασφαλείας του Ισραήλ με την κατηγορία της κατασκοπείας για τα συμφέροντα των σοσιαλιστικών χωρών, κατηγορία που στη συνέχεια μετατράπηκε σε κατασκοπεία υπέρ της PLO (Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης) και κατηγορήθηκε ως εχθρός του κράτους του Ισραήλ. Η είδηση αυτή είχε κάνει το γύρο του κόσμου.
Κρατήθηκε σε πλήρη απομόνωση για έξι μήνες μέχρι να δικαστεί και να καταδικαστεί σε πενταετή κάθειρξη. Το ΑΚΕΛ και το Λαϊκό Κίνημα αξίωσαν με κινητοποιήσεις και διαδηλώσεις την απελευθέρωση του, ενώ κινητοποιήθηκαν για να αφεθεί ελεύθερος η Ένωση Συντακτών Κύπρου και άλλες διεθνείς οργανώσεις δημοσιογράφων, το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ειρήνης, οργανώσεις και απελευθερωτικά κινήματα σ’ όλες τις χώρες, ακόμα και το Ισραήλ. Κάτω από το βάρος της λαϊκής κατακραυγής και διεθνούς κοινής γνώμης που διαδήλωνε με μαχητικές κινητοποιήσεις και εκδηλώσεις διαμαρτυρίας έξω από τις πρεσβείες του Ισραήλ υπέρ της απελευθέρωσης του, ο Παναγιώτης Πασχάλης αφέθηκε ελεύθερος το Μάιο του 1980 έπειτα από 28 μήνες φυλάκισης.
Ο ίδιος είχε αναφέρει σε συνέντευξη του στην εφημερίδα «Ριζοσπάστης», ότι «τα βασανιστήρια και οι μέθοδοι δεν μπορούν να περιγραφούν με λόγια. Εκεί για τους Παλαιστίνιους και τους «εχθρούς του Ισραήλ» δεν ισχύουν ανθρώπινα δικαιώματα και διεθνές δίκαιο. Δεν ισχύει τίποτα». Μέχρι και το θάνατο του ήταν στη μαύρη λίστα και χαρακτηριζόταν από τους Ισραηλινούς ως «τρομοκράτης» γι’ αυτό και του απαγορεύθηκε η είσοδος στο Ισραήλ, το 1991 και το 2002, όπου μετέβαινε για αποστολές. Ο ίδιος, που το μόνο που έκανε ήταν να παρουσιάζει την αλήθεια για το δράμα και τον αγώνα του λαού της Παλαιστίνης, έλεγε: «Μπορώ να πω ότι είμαι χαρούμενος και περήφανος να είμαι τέτοιος τρομοκράτης».
Ο Παναγιώτης Πασχάλης «υπηρέτησε το δημοσιογραφικό λειτούργημα με ζήλο, αφοσίωση, υψηλό επαγγελματισμό, ήθος και προσήλωση στις δεοντολογικές αρχές και ανθρώπινες αξίες και τα ιδεώδη της ελευθερίας, της ειρήνης, της δημοκρατίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης» λέει η Ένωση Συντακτών Κύπρου, αποχαιρετώντας τον από μέρους της δημοσιογραφικής οικογένειας.
Το ΑΚΕΛ, επικεφαλής ολόκληρου του Λαϊκού Κινήματος, η Χαραυγή και ο Άστρα, «Θρηνούν το χαμό σου και Παλαιστίνιοι αγωνιστές που φάγατε μαζί το πικρό ψωμί στις φυλακές του Ισραήλ. Θρηνούν το χαμό σου και φίλοι και συνεργάτες σου από τη Γερμανία και από άλλες χώρες», τόνισε και υπενθύμισε στιγμές από τη γεμάτη ζωή του Παναγιώτη Πασχάλη, η Αντρούλα Γκιούρωφ, μέλος του Πολιτικού Γραφείου του ΑΚΕΛ και αρχισυντάκτης της Χαραυγής και προσθέτει «Δεν ήσουν μόνο ένας καλός συνάδελφος και επιστήθιος φίλος για μας που εργαστήκαμε δίπλα σου. Για όσους σε γνώρισαν, ήσουν ένας γνήσιος μαχητής της ελευθερίας και της δικαιοσύνης. Όπως αγωνιζόσουν για να πρυτανεύσει το δίκαιο κι η ειρήνη για τη δική μας πατρίδα, αγωνίστηκες θαρραλέα για τα δίκαια και άλλων λαών, όπως του λαού της καθημαγμένης Παλαιστίνης, της Συρίας, του Βιετνάμ, του Ιράκ».
