(Νοέμβρης 2008,
του Φύτου Παντελή)
Όταν η ντόπια αστική τάξη και η επίσημη Εκκλησία της Κύπρου, συνεργάζονταν άψογα για δεκαετίες, το Κομμουνιστικό Κόμμα Κύπρου και στη συνέχεια το ΑΚΕΛ, ήταν εκείνη η δύναμη που οργάνωνε το λαϊκό μαζικοπολιτικό αγώνα ενάντια στην αποικιοκρατία και καθοδηγούσε απεργίες που συντάρρασσαν το καθεστώς. Η δύναμη εκείνη που βρισκόταν για χρόνια στην πρωτοπορία του αντιαποικιακού αγώνα, για λευτεριά της Κύπρου και όλων των Κυπρίων, χωρίς ανταλλάγματα στους ιμπεριαλιστές στα πλαίσια της «ελληνοβρεττανικής φιλίας».
“…Η κομμουνιστική οργάνωσις… διεδραμάτισε πρωτεύοντα ρόλο εις ύπουλους προσπάθειας όπως πεισθή ο κυπριακός λαός να υιοθετήσει εξτρεμιστικήν και αδιάλλακτον στάσιν. Οι κομμουνιστές είναι εκείνοι οι οποίοι από το τέλος του πολέμου είχαν το προβάδισμα εις την προσφυγή εις οχλαγωγίας, τη δολιοφθορά και τον εκφοβισμό εν τη επιδίωξη των πολιτικών των σκοπών. Είναι αυτοί οι οποίοι ανέπτυξαν ολόκληρο το μηχανισμό αγώνος εναντίον της καθεστηκυίας τάξεως τας μαζικάς διαδηλώσεις, τας πολιτικάς απεργίας, την αναγραφή συνθημάτων, την στασιαστική προπαγάνδα και τα υπερμεγέθη υπομνήματα. Το γεγονός ότι μεγάλη μερίς του πληθυσμού δέχεται τώρα τη βία και την αναταραχή αντί των ομαλών δημοκρατικών μεθόδων, οφείλεται κυρίως από αυτούς… “.
«Η Βρετανική, η Ελληνική και η Τουρκική Κυβέρνηση συμφωνούν όλαι επί της ανάγκης διατηρήσεως βρετανικής στρατιωτικής βάσεως εν Κύπρο ως προμαχώνος του ελεύθερου κόσμου. Οι Κύπριοι κομμουνισταί, όμως επεζήτουν επιμόνως να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντα του διεθνούς κομμουνισμού δις της υποδαυλίσεως επιτοπίας αντιδράσεως κατά της υπάρξεως στρατιωτικής βάσεως εν Κύπρο. Δεδηλωμένος σκοπός των είναι όπως αρνηθούν εις τη Βρετανίας και τους συμμάχους της την χρήσιν της Νήσου δια στρατιωτικούς σκοπούς».
” Η εξάλειψης της κομμουνιστικής επιρροής εις την νήσο, αποτελεί αναγκαίαν προϋπόθεση δια οιανδήποτε υγείαν συνταγματικήν περίοδον… “. Με αυτό τον τρόπο οι αποικιοκράτες έθεσαν εκτός νόμου το ΑΚΕΛ, γιατί ήθελαν να εξουθενώσουν τον κύριο και πιο αποτελεσματικό εχθρό του αγγλικού ζυγού. Πίστεψαν ότι με αυτό τον τρόπο θα φίμωναν τον ασίγαστο πόθο του Λαού για ελευθερία και αυτοδιάθεση του νησιού.
Τα μέτρα που πάρθηκαν ήταν αστραπιαία. Με διάταγμα του κυβερνήτη την 15η Δεκεμβρίου 1955 τίθεται εκτός νόμου του ΑΚΕΛ, οι οργανώσεις νεολαίας ΑΟΝ, αγροτών ΕΑΚ και γυναικών ΠΟΔΓ. Απαγορεύουν την έκδοση του εκφραστικού οργάνου του κόμματος, της εφημερίδας “Νέος Δημοκράτης” και των αριστερών τουρκοκυπριακών εφημερίδων «Εμεκτσί» και «Ινκιλαπτσί». Ήδη από τα μεσάνυχτα της 14ης του Δεκέμβρη, οι Άγγλοι συλλαμβάνουν και ρίχνουν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης 135 στελέχη του ΑΚΕΛ, ανάμεσα τους ο Γ.Γ. του κόμματος Εζεκίας Παπαϊωάννου και οι δήμαρχοι της Λεμεσού και της Λάρνακας. Λεηλατούν και καταστρέφουν τα γραφεία του κόμματος και όλη η περιουσία του ΑΚΕΛ κατάσχεται.
Το AKEΛ όμως ήταν βαθιά ριζωμένο στις καρδιές και τις συνειδήσεις του κυπριακού λαού, γι’ αυτό και οι Βρετανοί απέτυχαν στους στόχους τους. Οι εργαζόμενοι αντέδρασαν άμεσα και δυναμικά στην προγραφή του ΑΚΕΛ. Απεργίες, διαδηλώσεις και υπομνήματα διαμαρτυρίας «κανονιοβολούν» καθημερινά το καθεστώς. Όλες οι πόλεις της Κύπρου, γεμίζουν με τα συνθήματα «Ζήτω το ΑΚΕΛ», «το ΑΚΕΛ δεν πέθανε», «Αυτοδιάθεση δίχως όρους». Ιδιαίτερη μάλιστα ήταν η συμβολή του γυναικείου κινήματος με τις διαδηλώσεις για την απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων, οι οποίες κατηγορήθηκαν και δικάστηκαν για τη δράση αυτή.
Οι ΑΚΕΛιστές που διέφυγαν τη σύλληψη, μαζί με στελέχη που αργότερα κατάφεραν να αποδράσουν, ανάμεσα τους και ο Εζεκίας Παπαϊωάννου, αναδιοργανώνουν γρήγορα το Κόμμα σε συνθήκες παρανομίας και συνεχίζουν με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα τον αγώνα. Σ’ αυτόν τον αγώνα, οι Ανδρέας Γεωργίου και Αργυρός Νικόλα, μέλη του AKEΛ, θυσιάζουν τη ζωή τους. Η αναδιοργάνωση του κόμματος από τα πάνω μέχρι κάτω, το στήσιμο του μηχανισμού, η επαφή με τα μέλη και το λαό, υλοποιήθηκαν έγκαιρα. Τα μέλη και οι φίλοι του κόμματος, στις συνθήκες της παρανομίας επέδειξαν πίστη και αφοσίωση, πειθαρχία και δραστηριότητα και προσέφεραν κάθε βοήθεια για να διαφυλαχτούν οι καταζητούμενοι για έκδοση και διάδοση των παράνομων προκηρύξεων.
Το ΑΚΕΛ, βέβαια, δεν έχει μόνο να πολεμήσει τους αποικιοκράτες αλλά και τους ακροδεξιούς αντικομμουνιστές. Στην τετραετία του 1955-59, το αντικομμουνιστικό μένος του Γρίβα και τα σχέδια του για επιβολή μονοκρατορίας της Δεξιάς, οδήγησαν την Κύπρο στο χείλος του εμφυλίου πολέμου. Στελέχη της Aριστεράς δολοφονούνται άνανδρα με διαταγές του Γρίβα, κατηγορούμενοι άδικα για προδοσία. Οι δολοφονίες προκάλεσαν λαϊκό αναβρασμό κι ο εμφύλιος σπαραγμός σε μια τόσο κρίσιμη καμπή της ιστορίας αποφεύχθηκε χάρη στην πατριωτική στάση του AKEΛ. Το Κόμμα μας απάντησε στην πρόκληση όχι με το ίδιο νόμισμα, αλλά με παλλαϊκές κινητοποιήσεις καταδίκης των δολοφονιών και της διασπαστικής πολιτικής.
Από την άλλη, οι απεργίες και οι διαδηλώσεις, ενάντια στην αποικιοκρατία με την οργάνωση και την ευθύνη του Κόμματος πληθαίνουν. Ο εργαζόμενος Λαός της Κύπρου, καταδικάζει τα βάρβαρα καταπιεστικά μέτρα, τις έρευνες, τις συλλήψεις, τα βασανιστήρια, τις καταδίκες και τις εκτελέσεις. Απαιτεί την απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων, την επιστροφή των εξόριστων, τη σωτηρία των μελλοθάνατων και την κατάργηση των στρατοπέδων συγκεντρώσεων και προπάντος λύση του κυπριακού στη βάση της αρχής της αυτοδιάθεσης. Το ΑΚΕΛ βρέθηκε και πάλι επικεφαλής του μαζικοπολιτικού αγώνα και η απόπειρα των αποικιοκρατών να θέσουν το ΑΚΕΛ στο περιθώριο, ουσιαστικά απέτυχε.
Το ΑΚΕΛ και οι θέσεις του αγκαλιάζονται από το Λαό με θεαματικούς ρυθμούς. Χαρακτηριστικό είναι το αποτέλεσμα ενός πεντάμηνου οργανωτικού πλάνου Γενάρη-Μάη 1957, όπου εισήχθησαν στο Κόμμα 2158 νέα μέλη και στήθηκαν 49 νέες κομματικές ομάδες. Στο 9ο συνέδριο του Κόμματος που έγινε παράνομα στην Αμμόχωστο το Σεπτέμβρη του 1959, το ΑΚΕΛ παρουσιάστηκε με σχεδόν τριπλάσιο αριθμό μελών από ότι είχε πριν την παρανομία: από 2669 το Δεκέμβρη του 1956, τον Ιούλιο του 1959 είχε 6804.
Το ΑΚΕΛ, έχοντας απέναντι του την αποικιοκρατία και τη γριβική τρομοκρατία, αντί να αποδυναμωθεί αύξησε την δύναμη του και την επιρροή του στο Λαό. Αυτό απέδειξε και το μαζικότατο συλλαλητήριο με αίτημα την νομιμοποίηση του ΑΚΕΛ τον Ιούνιο του 1959, που οδήγησε στην άρση της προγραφής του την 1 Δεκεμβρίου το 1959, εννέα μήνες μετά την υπογραφή των συνθηκών Ζυρίχης-Λονδίνου. Μετά από τέσσερα χρόνια παρανομίας και κατατρεγμών, το Κόμμα μας έγινε πιο μαζικό, πιο σφιχτοδεμένο κι ατσαλωμένο ιδεολογικοπολιτικά, κρατώντας άρρηκτους τους δεσμούς του με το Λαό και τους εργαζόμενους. Αυτό είναι που θα έπρεπε να καταλάβουν όσοι σήμερα επιχειρούν να κτυπήσουν το Κόμμα, θέλοντας να ανακόψουν όσα το ΑΚΕΛ πρεσβεύει: την επανένωση της Κύπρου και την υπόθεση της εργατικής τάξης!
