(Φλεβάρης 2008, Γιώργου Βασιλείου)
Εν μέσω πανηγυρισμών υπογράφηκε από τους 27 ηγέτες των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη σύνοδο κορυφής της Λισσαβόνας η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη, η οποία ουσιαστικά θα γίνει το σύνταγμα της ΕΕ. Θα τεθεί σε εφαρμογή το 2009, εφόσον επικυρωθεί από όλα τα κράτη-μέλη. Πρόκειται για το υποκατάστατο του Ευρωσυντάγματος, η οποία απορρίφθηκε από το γαλλικό και τον ολλανδικό λαό στα δημοψηφίσματα του 2005. Δύο ζητήματα ανακύπτουν ως προς αυτή τη νέα μεθόδευση της ΕΕ: πρώτο, το ίδιο το περιεχόμενο της συνθήκης και δεύτερο, η διαδικασία με την οποία επιβάλλεται.
Η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη γνωστή και ως συνθήκη της Λισσαβόνας είναι η επαναφορά με άλλο όνομα του ευρωσυντάγματος. Πρόκειται για μια ακόμα προσπάθεια ομοσπονδοποίησης της ΕΕ αλλά και επαναβεβαίωσης του καπιταλιστικού χαρακτήρα της. Η «Ευρωπαϊκή Συνταγματική Συνθήκη» πριν δυο χρόνια συνάντησε την αντίσταση των λαών σε χώρες της ΕΕ. Και ενώ τότε με αρχή τους λαούς της Γαλλίας και της Ολλανδία απερρίφθη συντριπτικά, η ολιγαρχία της ΕΕ ανασυντάχθηκε. Με κεντρικό διαχειριστή το «γαλλο-γερμανο-αγγλικό άξονα» η Συνθήκη επανέρχεται από το «παράθυρο» φορώντας της νέο «ρούχο» αυτό της Μεταρρυθμιστικής Συνθήκης. Αυτό γίνεται ώστε να παρακαμφθεί η υποχρέωση για δημοψηφίσματα. Πρόκειται για κατάφωρη περιφρόνηση προς τη δημοκρατία και την κυρίαρχη βούληση που εκφράστηκε από τους λαούς στα δημοψηφίσματα του 2005, αφού το περιεχόμενο της συνθήκης δεν διαφέρει κάπου ουσιαστικά από το ευρωσύνταγμα. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του πρωθυπουργού της Γαλλίας Νικολά Σαρκοζί που λίγο πολύ είπε ότι η Γαλλία πρέπει να είναι η πρώτη που θα επικυρώσει την συνθήκη για να αποκαταστήσει το “λάθος” που έκανε στο δημοψήφισμα για το ευρωσύνταγμα.
Εμείς θεωρούμε πρώτιστης σημασίας οι λαοί της Ευρώπης να αποφασίσουν για το μέλλον τους. Το δικαίωμα κάθε λαού να έχει λόγο για μια συνθήκη που έχει τόσο καταλυτικές συνέπειες για το παρόν και το μέλλον για καθεμιά από τις χώρες και την Ευρώπη πρέπει να διασφαλιστεί μέσα από μια πλατιά και δημοκρατική διαβούλευση. Η λαϊκή θέληση ως προς τη συνθήκη θα πρέπει να εκφραστεί μέσω δημοψηφισμάτων. Το γεγονός ότι οι 27 ηγέτες διαμόρφωσαν με την υπογραφή τους το σύνταγμα με το οποίο θα ζουν 500 εκατομμύρια άνθρωποι χωρίς να τους ενημερώσουν και χωρίς να ακουστεί η άποψή τους είναι βαθύτατα αντιδημοκρατικό και ταυτόχρονα αποκαλυπτικό του αντιδραστικού χαρακτήρα της ΕΕ.
Ως προς το περιεχόμενο της η συνθήκη σημαίνει ένα νέο ποιοτικό βήμα στη διάρθρωση της ΕΕ ως ενός οικονομικού, πολιτικού και στρατιωτικού μπλοκ αντίθετου στα συμφέροντα των εργαζομένων και των λαών. Ένα νέο βήμα, προς τη θεσμοθέτηση του νεοφιλελευθερισμού, την προώθηση του μιλιταρισμού και μια ακόμα μεγαλύτερη κυριαρχία των ηγετικών μεγάλων δυνάμεων της ΕΕ, που ήδη εφαρμόζονται με τους ακρογωνιαίους λίθους της ΕΕ: τις Συνθήκες του Μάαστριχτ, της Νίκαιας, του Αμστερνταμ, τη στρατηγική της Λισαβόνας.
Αυτή η συνθήκη είναι διαποτισμένη από νεοφιλελεύθερες πολιτικές, που θα υπονομεύσουν παραπέρα τις οικονομικές και κοινωνικές κατακτήσεις των εργατών και των λαών, μέσω της απελευθέρωσης των αγορών, του ανταγωνισμού για πρωτοκαθεδρία, των μονεταριστικών πολιτικών που δεν παίρνουν υπόψη την ανάπτυξη και την απασχόληση διαλύοντας και ιδιωτικοποιώντας τις δημόσιες υπηρεσίες σε ευθυγράμμιση με τα συμφέροντα των μεγάλων οικονομικών και χρηματιστικών ομίλων.
Μέσα από τις πρόνοιες της Συνθήκης οι μικρές χώρες θα χάσουν την παρέμβαση τους στην ένωση με τη δημιουργία θέσης προέδρου της ΕΕ που θα ηγείται του Συμβουλίου Υπουργών, σε αντικατάσταση της κυλιόμενης προεδρίας. Καταργείται ακόμα το δικαίωμα βέτο των κρατών-μελών για δεκάδες τομείς. Υιοθετεί το δόγμα των ΗΠΑ περί «προληπτικού πολέμου», με βάση το οποίο σε συνδυασμό με τη «ρήτρα αλληλεγγύης» που υπάρχει στη συνθήκη κατοχυρώνει το δικαίωμα της ΕΕ να παρεμβαίνει στρατιωτικά και πολιτικά στις εσωτερικές εξελίξεις των κρατών - μελών της και μάλιστα χωρίς καν αίτημά τους, με πρόσχημα την «καταπολέμηση τρομοκρατικών απειλών και της τρομοκρατίας». Κατοχυρώνει και επεκτείνει τις πολιτικές φακελώματος, συγκέντρωσης και παράδοσης σε χώρες και αρχές εκτός της ΈΕ (ΗΠΑ, CIA) ακόμη και ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων (πολιτικές - φιλοσοφικές πεποιθήσεις, συνδικαλιστική δράση κλπ.). Καταργεί δηλαδή την οποιαδήποτε στοιχειώδη, διακηρυκτικού περιεχομένου προστασία, όταν πρόκειται για πληροφορίες που αφορούν την λεγόμενη «Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας».
Εμείς ως κομμάτι του λαϊκού κινήματος σ αυτή την συνθήκη βλέπουμε μια επιβεβαίωση του καπιταλιστικού χαρακτήρα της ΕΕ και επαναδιατύπωση της νεοφιλελεύθερης πολιτικής που κυριαρχεί σε αυτή. Είναι ακόμα φανερά τα χαρακτηριστικά της ΕΕ που την κατατάσσουν ανάμεσα στα ιμπεριαλιστικά κέντρα του πλανήτη.
Εμείς λέμε ΟΧΙ τόσο στο υποκατάστατο του Ευρωσυντάγματος όσο και στην αντιδημοκρατική διαδικασία με την οποία επιχειρείται η επιβολή του! Είμαστε όμως αισιόδοξοι για το μέλλον. Οι λαοί της Ευρώπης έχουν μια προοδευτική αγωνιστική παράδοση βγαλμένη από πολιτικούς, κοινωνικούς και ταξικούς αγώνες των περασμένων δεκαετιών. Η θέση της νεολαίας, και μάλιστα του φοιτητικού κινήματος που είναι το πιο ριζοσπαστικό κομμάτι της, είναι στην πρώτη γραμμή της αντίστασης στο νεοφιλελευθερισμό και στον ιμπεριαλισμό. Η νεολαία, μαζί με τους εργαζόμενους, μπορούν να ανοίξουν το δρόμο για την οικοδόμηση μιας Ευρώπης της δημοκρατίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ειρήνης. Μιας Ευρώπης των Λαών!
