ο νόμος-πλαίσιο να μην κατατεθεί, δωρεάν σπουδές για κάθε φοιτητή

(Σεπτέμβρης 2006,

του Μάριου Σιαμμά)

Ιστορικές στιγμές έζησε το ελληνικό φοιτητικό κίνημα αλλά και ολόκληρη Ελλάδα με την ανακοίνωση εκ μέρους της υπουργού παιδείας της Ελλάδας της πρόθεσής της για κατάθεση ενός νόμου πλαισίου που θα ανέτρεπε ολόκληρο το ισχύον ανώτατο  εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας.  Σείστηκε κυριολεκτικά το κέντρο της Αθήνας από τη φωνή χιλιάδων φοιτητών που διαδήλωσαν ενάντια στο νόμο πλαίσιο που προωθεί η ελληνική κυβέρνηση. Πέραν των 15 χιλιάδων φοιτητών που ανταποκρίθηκαν στις αποφάσεις των Συνελεύσεων των Σχολών αλλά και εργαζομένων που στήριξαν τον αγώνα των φοιτητών συμμετείχαν στο πανελλαδικό συλλαλητήριο στις 8 του Ιούνη.

Η συντριπτική πλειοψηφία των σχολών σε όλη την Ελλάδα βρίσκονταν για εβδομάδες υπό κατάληψη με απόφαση των φοιτητικών συλλόγων. Στις Γενικές Συνελεύσεις των Σχολών τα αμφιθέατρα είχαν κατακλυστεί ασφυκτικά με την αποφασιστικότητα των φοιτητών για αγώνα μέχρι τελικής νίκης, μέχρι την οριστική απόσυρση του νόμου-πλαισίου. Υπολογίζεται ότι πέραν των 40 χιλιάδων φοιτητών είχαν συμμετάσχει στο τελευταίο γύρο γενικών συνελεύσεων του Ιούνη όπου υπερψηφίστηκαν με συντριπτική πλειοψηφία τα αγωνιστικά πλαίσια πάλης ενάντια στο νόμο πλαίσιο που προωθεί η ελληνική κυβέρνηση. Δυναμικά συμμετείχαν στον αγώνα οι φοιτητές και των ΑΕΙ και των ΤΕΙ.

Στο  συγκεκριμένο νόμο-πλαίσιο σε συνδυασμό με την ενδεχόμενη αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος το κράτος μειώνει τη χρηματοδότηση των ιδρυμάτων και τη συνδέει ανάλογα με τις ανάγκες της αγοράς για το συγκεκριμένο τμήμα ή κλάδο. Τα πανεπιστήμια θα μπορούν να απευθυνθούν για χρηματοδότηση σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, οι οποίες θα ελέγχουν το περιεχόμενο των σπουδών, θα μπορούν να ιδρύουν πανεπιστημιακές έδρες με το όνομα της εταιρίας-χορηγού και επίσης οι καθηγητές θα μπορούν να είναι ταυτόχρονα στελέχη των επιχειρήσεων αυτών. Μια σαφής κατεύθυνση δηλαδή για λειτουργία των ΑΕΙ με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, υποταγμένη στη λογική της αγοράς.

Ο νέος νόμος πλαίσιο περιλάμβανε ακόμα τα εξής:

• κατάργηση της δωρεάν διανομής συγγραμμάτων: προβλέπεται το ετήσιο χαράτσι για κάθε φοιτητή να είναι αρκετών εκατοντάδων ευρώ.
• Περιορισμό ως και κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου. Ενώ ζητήματα που έχουν να κάνουν με τη φύλαξη των εγκαταστάσεων, κλοπές κλπ μπορούν να επιλυθούν με το σημερινό πλαίσιο η δημαγωγία για την κατάργηση του ασύλου φανερώνει άλλες σκοπιμότητες. Σε συνδυασμό μάλιστα με την κατάργηση της εκπροσώπησης του μαζικού κινήματος στην επιτροπή ασύλου φανερώνεται ότι αυτό που ενοχλεί είναι η ελεύθερη πολιτική και συνδικαλιστική δράση, όπως άλλωστε ενοχλεί και στους χώρους δουλειάς. Το φαινόμενο με τις κάμερες παρακολούθησης που έχουν ήδη εγκατασταθεί σε κάποιες σχολές προφανώς θα γενικευτεί.
• Κατάργηση της δημόσιας και δωρεάν φοιτητικής μέριμνας (σίτισης και στέγασης), πλήρη κατάργηση των μετεγγραφών (για τους Κύπριους φοιτητές έχουν ήδη καταργηθεί) οι οποίες είναι αναγκαίες για τις οικογένειες με περισσότερους από ένα φοιτητή. Αυτά αποτελούν κεκτημένα δεκαετιών και σημαντικό στήριγμα για τις φτωχές και μεσαίες οικογένειες για να μπορούν να σπουδάσουν τα παιδιά τους.
• Θεσμοθέτηση και γενίκευση των διδάκτρων σε όλα τα μεταπτυχιακα προγράμματα.
• διαγραφή των φοιτητών στα 1,5ν έτη σπουδών: το λογικοφανές επιχείρημα για τους «αιώνιους φοιτητές που επιβαρύνουν τον Έλληνα φορολογούμενο» είναι πρόφαση αφού οι φοιτητές που ξεπερνούν τα προβλεπόμενα έτη σπουδών δεν κοστίζουν ούτε ένα ευρώ στο δημόσιο (ούτε βιβλία δικαιούνται, ούτε άλλη ουσιαστική κρατική μέριμνα). Το κυριότερο όμως είναι ότι η ρύθμιση αυτή κτυπά τους κοινωνικά αδύναμους φοιτητές που πρέπει να δουλεύουν παράλληλα με τις σπουδές τους και οι οποίοι αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία αυτών που ονομάζονται «αιώνιοι φοιτητές».

Η Προοδευτική Κίνηση Κυπρίων Φοιτητών Αθήνας, με αφετηρία τη θέση ότι αποτελούμε κομμάτι του ελληνικού φοιτητικού κινήματος, πρότεινε στην περσινή Γενική Συνέλευση της ΕΦΕΚ τη συμμετοχή της ΕΦΕΚ Αθήνας στο Συντονιστικό και τη συμμετοχή μας στις κινητοποιήσεις. Η θέση και των Κυπρίων φοιτητών είναι στο Πανελλαδικό Συντονιστικό των ΑΕΙ και ΤΕΙ. Ο αντίπαλος, τα προβλήματα και τα αιτήματα μας είναι κοινά με αυτά των Ελλήνων συμφοιτητών μας. Άρα και η δράση μας κοινή. Η πρότασή μας έγινε αποδεκτή από τη συντριπτική πλειοψηφία της Συνέλευσης (με μόνες αρνητικές ψήφους αυτές της ΦΠΚ Πρωτοπορία). Βέβαια στις κινητοποιήσεις εδώ και ενάμιση χρόνο παρόντες είναι μόνο οι Προοδευτικάριοι. Οι άλλες τάσεις του κυπριακού φοιτητικού κινήματος θα πρέπει να τοποθετηθούν γιατί απέχουν από τις αγώνες και την ίδια στιγμή η Πρωτοπορία θα πρέπει να ξεκαθαρίσει και ρητά αν αποδέχεται τα όσα δρομολογούνται.

Η φοιτητική παράταξη της Νέας Δημοκρατίας, η ΔΑΠ-ΝΔΦΚ, άλλοτε παντοδύναμη στις σχολές, εισέπραξε την οργή του  συνόλου των φοιτητών αφού απομονώθηκε υπερασπιζόμενη το νόμο-πλαίσιο. Στις πλείστες σχολές βέβαια δεν είχαν τη δύναμη να παρουσιαστούν στις Συνελεύσεις και να υποστηρίξουν τις ιδιωτικοποιήσεις. Στο ίδιο πνεύμα μαζί της κινήθηκε χωρίς ενδοιασμούς και η ΦΠΚ Πρωτοπορία που καλούσε τους φοιτητές με μηνύματα να στηρίξουν τα πλαίσια της ΔΑΠ στις συνελεύσεις, ενώ διοργάνωνε διαγωνισμούς πιλόττας και πάρτι(!) τις ώρες των κινητοποιήσεων. Εμείς το λέμε ξεκάθαρα, μετά τη στάση της Πρωτοπορίας τον περασμένο Ιούνη δε δικαιούται να μιλά για «αγώνες» και «έγνοια για το φοιτητή».

Οι αγώνες του ελληνικού φοιτητικού κινήματος δεν δέχονταν όμως επιθέσεις από την αδράνεια των πιο πάνω παρατάξεων, αλλά και από την έντεχνη παρουσίαση που τα Μ.Μ.Ε εφάρμοζαν στα έκτροπα που δημιουργήθηκαν μετά την λήξη κάποιων διαδηλώσεων. Η προσοχή των Μ.Μ.Ε όλως παραδόξως δεν εστιαζόταν στην μαζικότητα και στον παλμό που μετέδιδαν τα συλλαλητήρια. Αυτό όμως δεν πτόησε σε καμία περίπτωση το μαζικό ελληνικό φοιτητικό κίνημα. Η υπόθεση της παιδείας πήρε παλλαϊκό χαρακτήρα και αγκαλιάστηκε από τις οικογένειες των φοιτητών, από τους εργάτες και από τα εργατικά συνδικάτα.

Το κύμα, είχε ήδη φουντώσει μετά από την εμφανή πρόθεση της υπουργού Μαριέττας Γιαννάκου να μην αποσύρει το νόμο-πλαίσιο. «Ο νόμος-πλαίσιο να μην κατατεθεί, δωρεάν σπουδές για κάθε φοιτητή», «Τέρμα πια στην κοροϊδία, Ενιαία-Ανώτατη- Δημόσια Παιδεία», « Εργάτες - Αγρότες - Φοιτητές με μέτωπο απαντάμε στις πολυεθνικές» είναι μερικά συνθήματα από αυτά που δονούσαν τους δρόμους της ελληνικής πρωτεύουσας. Ανάμεσα στους δεκάδες συλλόγους φοιτητών και η φοιτητική ένωση Κυπρίων της Αθήνας (ΕΦΕΚ) Αθήνας με την παρουσία δεκάδων στελεχών και φίλων της Προοδευτικής.

Ο ελιγμός στον οποίο υποχρεώθηκε η ελληνική κυβέρνηση (αφού πρώτα χρησιμοποίησε τα κλομπ και τα δακρυγόνα) και δεν πρέπει να μας εφησυχάζει. Άλλωστε ο «μεταρρυθμιστής» πρωθυπουργός δήλωσε ότι οι αλλαγές στην παιδεία θα περάσουν γιατί φέρνουν το καινούριο…Αυτά όμως δεν είναι προσωπικές επιλογές της Γιαννάκου ή του Καραμανλή. Είναι όσα υπαγορεύονται από την Ε.Ε. και τις βαθιά αντιλαϊκές αναδιαρθρώσεις της. Και για αυτό μας αφορούν όλους.

Αυτά που διεκδικούμε διαμορφώνονται με βάση τις σύγχρονες ανάγκες, αυτά που χρειαζόμαστε και όχι αυτά που μπορούμε να πετύχουμε τη δεδομένη χρονική στιγμή. Διεκδικούμε αυτό που θα δώσει λύσεις και όχι αυτό δεν χειροτερεύει τη θέση μας. Δεν παζαρεύονται τα δικαιώματα μας, για μόρφωση και πτυχία με αξία. Δεν υπερασπιζόμαστε τα χάλια της σημερινής κατάστασης στα Πανεπιστήμια αλλά αντιπαλεύουμε συνολικά την πολιτική που είναι υπεύθυνη για αυτά.

Η αδιαφορία για όλα αυτά και η αποχή δεν είναι ουδετερότητα. Είναι καθαρά συντηρητική επιλογή. Επιλογή υποταγής. Είναι η επιλογή που θα επιτρέψει σε όλα αυτά να υλοποιηθούν σε βάρος μας. Τώρα που οι αγώνες θα ξαναπάρουν μπρος εμείς καλούμε όλους τους φοιτητές να συμμετέχουν ενεργά στις διεργασίες του φοιτητικού κινήματος μέσα κυρίως από τις Γενικές Συνελεύσεις. Να στηρίξουν αγωνιστικά πλαίσια δράσης με αιτήματα διεκδίκησης. Να πυκνώσουν τις γραμμές των φοιτητικών συλλόγων που θα βρεθούν σε κινητοποιήσεις.